የትግራይ ክልል መንግሥት ምክር ቤት አስፈጻሚ አካላት እና የምርጫ ኮሚሽን ምርጫን በሚመለከት ያወጣው የምረጫ አዋጅ ቁጥር 351/2012 ያሳለፋቸው ውሳኔዎች እና የፈጸማቸው ተግባራት ከሕገ መንግሥቱ ጋር የሚቃረኑ በመሆናቸው በሕገ መንግሥቱ አንቀጽ 9/1 መሠረት እንዳልተደረጉ የሚቆጠሩ እና የማይጸኑ እና ተፈጻሚነት የሌላቸው መሆናቸውን ምክር ቤቱ የጨረሻ ውሳኔ እንዲሰጥባቸው ቀርበዋል፡፡
 
የፌዴሬሽን ምክር ቤት በ5ኛ የፓርላማ ዘመን 5ኛ ዓመት የሥራ ዘመን አስቻኳይ ስብሰባውን እያካሄደ ነው፡፡
ምክር ቤቱ ሰኔ 3 ቀን 2012ዓ.ም 6ኛውን ጠቅላላ ምርጫ በተመከተ ውሳኔ ማሳለፉ ይታወቃል፡፡ በወቅቱ ቀርበው ከነበሩ አማራጮች መካከል የሕገ መንግሥት ትርጉምን በማጽደቅ 6ኛው ሀገራዊ ምርጫ የኮሮናቫይረስ ስጋትነት መቀነሱ በሚመለከታቸው ተቋማት ከተገለጸበት አንስቶ ከ9_12 ወራት እንዲካሄድና እስከዚያው ድረስም የፌዴራልና የክልል ምክር ቤቶች ስልጣናቸውን ይዘው እንዲቀጥሉ መወሰኑ ይታወሳል፡፡
በምክር ቤቱ የሕገ መንግሥትና የማንነት ጉዳዮች ቃሚ ኮሚቴ አባል አቶ ወርቁ አዳሙ የትግራይ ብሔራዊ ክልላዊ መንግሥት 6ኛውን ሀገራዊ ምርጫ ምክር ቤቱ ሕገ መንግሥቱን የመተርጎም ስልጣኑን በመጠቀም በሰጠው ውሳኔ መሠረት እንዲካሄድ ያሳለፈውን ውሳኔ በመቃረን ምርጫ ለማድረግ የጀመረውን ጉዞ በተመለከተ ሦስት የውሳኔ ሐሳቦች ለምክር ቤቱ አቅርበው ውይይት እየተደረገበት ነው፡፡
የፌደሬሽ ምክር ቤት ውሳኔን ወደ ጎን በመተው የትግራይ ክልል መንግሥት ያወጣው የምርጫ አዋጅ ቁጥር 351/2012 እና አዋጁን መሠረት አድርጎ ያተቋቋመውን የምርጫ ኮሚሽን ያሳለፋቸው ውሳኔዎችና የፈጸማቸው ተግባራት የሕገ መንግሥት ትርጉም ውሳኔ እንዲሰጥበት በሕገ መንግሥት ትርጉምና የማንነት ጉዳዮች ቃሚ ኮሚቴ የቀረበውን የውሳኔ ሐሳብ መርምሮ ያጸድቃል ተብሎ ይጠበቃል፡፡
ሕገ መንግሥቱ በክልልና በፌዴራል መንግሥታት መካካል የተሰጠ የስልጣን ክፍፍል ላይ በግልጽ ለሁለቱም በጋራ እና በነጠላ የተሰጡ ስልጣኖች እንዳሉ ይታወቃል፡፡
በሕገ መንግሥቱ አንቀጽ 51 እና 55 ስር የተዘረዘሩ ስልጣኖች ለፌዴራል መንግሥት ለብቻው የተሰጡ መሆኑም ይታወቃል፡፡
ምርጫ የማድረግ መብት የተሰጠው ለፌዴራል መንግሥት ነው፡፡ ምርጫን በተመለከተ ዝርዝር ሕግ ያወጣል፡፡ የምርጨ ሕግ ማውጣትም በማያሻማ ሁኔታ ለፌዴራል መንግሥት የተሰጠ ስልጣን ነው፡፡ ስለሆነም የምርጫ ሕግን ማውጣትም ሆነ ምርጫ ኮሚሽን ማቋቋም ክልሎች አይችሉም፡፡
የሕገ መንግሥትና የማንነት ጉዳዮች ቃሚ ኮሚቴ አባል አቶ ወርቁ አዳሙ ምርጫ ቦርድ የማቋቋም ስልጣን የፌዴራል መንግሥት መሆኑን በአንጽ 51/12 55/2መ ላይ የተደነገገውን ጠቅሰው አብራርተዋል፡፡ ለክልሎች ያልተተወ ስልጣን እንደሆነ ገልጸውም “ክልሎች በራሳቸው ስልጣን የምርጫ ቦርድ የማቋቋም ስልጣን የላቸውም፡፡ ማስፈጸምም የብሔራዊ ምርጫ ቦርድ ነው” ብለዋል፡፡
የሕገ መንግሥት ትርጉም እና የማንነት ጉዳዮች ቃሚ ኮሚቴ ከኢፌዴሪ የሕገ መንግሥት አጣሪ ጉባኤ የቀረበለትን የውሳኔ ሐሳብ ከሕገ መንግሥቱና ሕገ መንግሥቱን ተከትለው ከወጡ አዋጆች ጋር በማገናዘብና በመመርመር የትግራይ ክልል መንግሥት ባወጣው የምርጫ አዋጅ ቁጥር 351/2012 የሚደርገው የምርጫ እንቅስቃሴ የሕገ መንግሥቱን አንቀጽ 51/15፣ 55/2መ እና አንቀጽ 102 ድንጋጌዎችን የሚቃረን በመሆኑ የሕገ መንግሥት ጉዳዮች አጣሪ ጉባኤ ያቀረበውን የውሳኔ ሐሳብ በሙሉ ድምጽ መቀበሉን ለምክር ቤቱ በማቅረብ አባላት ውሳኔ እንዲሰጡበት ጠይቀዋል። አባላቱም በጉዳዩ ላይ እየተወያዩበት ነው የሚገኙት፡፡
ለምክር ቤቱ የቀረቡ የውሳኔ ሐሳቦችን በተመለከተ
የትግራይ ክልል ያወጣው የምረጫ አዋጅ 351/2012 ከሕገ መንግሥቱ አንቀጽ 51/15፣ 55/2መ ጋር ይቃረናል በሚል በሕገ መንግሥቱ አንቀጽ 84 መሠረት ምክር ቤቱ ውሳኔ እንዲሰጥበት፤
የትግራይ ክልል መንግሥት የምርጫ አዋጅ ቁጥር 351/2012 መሠረት አድርጎ የምርጫ ኮሚሽን ማቋቋሙ በሕገ መንግሥቱ አንቀጽ 102 ለብሔራዊ ምርጫ ቦርድ የተሰጠውን ስልጣን ይጥሳል።
የትግራይ ክልል መንግሥት ምክር ቤት አስፈጻሚ አካላት እና የምርጫ ኮሚሽን ምርጫን በሚመለከት ያወጣው የምረጫ አዋጅ ቁጥር 351/2012 ያሳለፋቸው ውሳኔዎች እና የፈጸማቸው ተግባራት ከሕገ መንግሥቱ ጋር የሚቃረኑ በመሆናቸው በሕገ መንግሥቱ አንቀጽ 9/1 መሠረት እንዳልተደረጉ የሚቆጠሩ እና የማይጸኑ እና ተፈጻሚነት የሌላቸው መሆናቸውን ምክር ቤቱ የጨረሻ ውሳኔ እንዲሰጥባቸው ቀርበዋል፡፡
ዘጋቢ፦ ጋሻው ፋንታሁን  – አመብኤ
Related stories   ጠ/ሚ ዐብይ በፍራንክፈርት ያደረጉት ንግግር፤ " ... ተስፋ አደርጋለሁ፣ አምናለሁ"

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *